Grondwaterproblemen in Bunde en Geulle:
De erfenis van de Grensmaaswerken?
Inwoners van Bunde en Geulle kampen de laatste jaren met toenemende grondwateroverlast. Waar vroeger kelders en kruipruimtes droog bleven, melden inmiddels tientallen bewoners, naar schatting zo’n 75 huishoudens, vocht en opkomend grondwater. Dit speelt opvallend genoeg ook tijdens drogere periodes.
De link met de Grensmaaswerken
Veel klachten worden in verband gebracht met de ingrepen rond de Grensmaaswerken bij Itteren, afgerond in 2020. Bij deze grootschalige rivierverruimings- en grindwinningsprojecten zijn zogenoemde MIP-wanden (Mixed In Place) aangelegd: ondergrondse schermen die tijdens de werkzaamheden het water moesten keren. Uit navraag bij het Consortium Grensmaas blijkt dat deze wanden nog steeds aanwezig zijn.
Bewoners vrezen dat deze wanden een blokkade voor de natuurlijke afvoer van grondwater richting de Maas vormen. Ook de teruggeplaatste kleideklaag zou de waterdoorstroming belemmeren. Hierdoor zou water zich ophopen onder Bunde en Geulle, met blijvende schade aan woningen en risico’s voor de gezondheid van bewoners als gevolg van vocht en schimmel.
Standpunt van de gemeente en verantwoordelijke partijen
Op schriftelijke vragen (de zgn. artikel 40-vragen) van BRUG-M erkent het College van B&W dat er meldingen zijn, 15 sinds 2020, maar het College wijst er tevens op dat uit monitoringsrapporten blijkt dat het aangelegde drainagesysteem naar behoren functioneert. Volgens het College zijn de huidige hoge grondwaterstanden vooral het gevolg van klimaatverandering en natte perioden, niet van de MIP-wanden.
Tegelijkertijd blijft de roep vanuit bewoners en raadsfractie BRUG-M om onafhankelijk onderzoek groeien. Het feit dat veel onderzoeken zijn uitgevoerd door partijen die zelf betrokken waren bij de uitvoering van de Grensmaaswerken (“De slager die zijn eigen vlees keurt”) voedt de scepsis. Daarbij zit de watersnood van juli ’21 nog vers in het geheugen van bewoners, waarbij de rol van het grondwater nog niet is uitgesloten.
Breder perspectief
Naast de Grensmaaswerken heeft BRUG-M ook gewezen op andere factoren, zoals het stilleggen van de papierfabriek in Weert, die voorheen grote hoeveelheden grondwater oppompte. De gemeente stelt echter dat deze diepe onttrekking (op ca. 90 meter) geen relevante invloed heeft op de ondiepe grondwaterstanden in Bunde.
Wordt vervolgd
De situatie in Bunde en Geulle laat zien hoe grote infrastructurele ingrepen in het watersysteem onvoorziene lokale gevolgen kunnen hebben. Terwijl officiële instanties stellen dat de voorzieningen functioneren zoals bedoeld, ervaren bewoners het tegenovergestelde in hun dagelijks leven. De kernvraag blijft dan ook: blokkeert de erfenis van de Grensmaaswerken het grondwater, of is klimaatverandering de echte boosdoener?
Deze vraag zullen we hopelijk beantwoord krijgen aanstaande 4 september. Raadslid Jacques Arntz en burgerraadslid Saskia Jansma zijn dan uitgenodigd voor een gesprek met een delegatie vanuit de gemeente Meerssen, Provincie Limburg, Waterschap Limburg en Consortium Grensmaas.